హిందూ ధర్మంలో ఏకాదశి వ్రతాలకు విశేష ప్రాముఖ్యత ఉంది. ముఖ్యంగా జ్యేష్ఠ శుక్ల పక్షంలో వచ్చే 'నిర్జల ఏకాదశి'కి ఎంతో విశిష్టత ఉంది. ఏడాది పొడవునా వచ్చే 24 ఏకాదశుల ఫలితాన్ని ఒకే ఒక్క నిర్జల ఏకాదశి వ్రతం ద్వారా పొందవచ్చని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. అయితే, పేరులోనే ఉన్నట్లుగా 'నిర్జల' అంటే నీటి చుక్క కూడా తీసుకోకుండా చేసే ఈ కఠిన వ్రతం గురించి, ప్రస్తుత వేసవి కాలంలో పలు సందేహాలు తలెత్తుతున్నాయి.
నీరు ఎందుకు తాగకూడదు?
నిర్జల ఏకాదశి రోజున సూర్యోదయానికి ముందే నిద్రలేచి స్నానాదులు ముగించుకుని, భగవంతుడికి వ్రత సంకల్పం చేయాలి. మరుసటి రోజు సూర్యోదయం వరకు అన్నపానీయాలు తీసుకోకూడదు. ఈ నియమాన్ని పాటిస్తేనే వ్రత సంపూర్ణ ఫలితం దక్కుతుందని శాస్త్రాలు పేర్కొంటున్నాయి. అయితే, ఎండలు మండుతున్న సమయంలో నీరు తాగకుండా ఉండటం వల్ల డీహైడ్రేషన్ లేదా ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు తలెత్తే అవకాశం ఉంది.
ఆరోగ్య సమస్యలు ఉంటే నిబంధనలు ఇవే
నిర్జల ఏకాదశి కఠిన నియమాలను అందరూ పాటించడం సాధ్యం కాకపోవచ్చు. దీనిపై పండితులు కొన్ని స్పష్టమైన సూచనలు ఇస్తున్నారు:
అపాయకర స్థితిలో: తీవ్రమైన తల తిరగడం, బీపీ లేదా డీహైడ్రేషన్ వంటి ప్రాణాపాయ స్థితి ఎదురైతే నీరు తాగవచ్చు. ప్రాణాన్ని కాపాడుకోవడం భగవంతుడికి కూడా ఇష్టమే.
ప్రత్యేక వర్గాలకు మినహాయింపు: చిన్న పిల్లలు, వృద్ధులు మరియు దీర్ఘకాలిక అనారోగ్యంతో బాధ పడేవారికి ఈ వ్రత నియమాల నుండి మినహాయింపు ఉంటుంది.
ఆచమనానికి అవకాశం: ఆచమనం చేయడానికి కొన్ని చుక్కల నీటిని వినియోగించడంలో దోషం లేదు.
అయితే, ఆరోగ్యవంతులైన వారు కేవలం కడుపు నిండా ఫలహారాలు తీసుకుంటూ ఈ వ్రతం చేస్తే, నిర్జల ఏకాదశి ఫలితం పూర్తిగా లభించదని గమనించాలి. వ్రత నియమం ప్రకారం నీరు తాగితే వ్రతం ఖండించబడుతుందని గుర్తుంచుకోవాలి.
వ్రత సమయంలో పాటించాల్సిన ముఖ్య నియమాలు
ఆహార నియమాలు: ఏకాదశికి ముందు రోజే సాత్విక ఆహారం తీసుకోవాలి. ముఖ్యంగా బియ్యంతో చేసిన పదార్థాలను పూర్తిగా మానేయాలి.
{{/usCountry}}ఆహార నియమాలు: ఏకాదశికి ముందు రోజే సాత్విక ఆహారం తీసుకోవాలి. ముఖ్యంగా బియ్యంతో చేసిన పదార్థాలను పూర్తిగా మానేయాలి.
{{/usCountry}}దాన ధర్మాలు: నిర్జల ఏకాదశి రోజున కుండలు, వస్త్రాలు మరియు కాలానికి అనుగుణంగా దొరికే పండ్లను దానం చేయడం అత్యంత పుణ్యప్రదం.
తులసి పూజ: ఏకాదశి రోజున తులసి ఆకులను తెంపకూడదు. ఒక రోజు ముందే సేకరించి పెట్టుకున్న ఆకులను మాత్రమే పూజలో వాడాలి.
భక్తి మార్గం: వ్రతం చేయలేని వారు కనీసం భగవంతుడిని స్మరిస్తూ, విష్ణు నామాలు పఠిస్తూ రోజు గడపవచ్చు.