మారుతున్న సామాజిక పరిస్థితులు, సాంకేతికతకు అనుగుణంగా 2027 జనాభా లెక్కల (Census 2027) ప్రక్రియలో కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక మార్పులు చేస్తోంది. ఈ క్రమంలోనే తాజాగా విడుదల చేసిన మార్గదర్శకాలు (FAQs) తీవ్ర చర్చనీయాంశమయ్యాయి. ముఖ్యంగా సహజీవనం (లైవ్-ఇన్ రిలేషన్షిప్) చేస్తున్న జంటలను వివాహితులుగా గుర్తిస్తారా అనే ప్రశ్నకు ప్రభుత్వం స్పష్టతనిచ్చింది. వారు తమ బంధాన్ని ఒక స్థిరమైన బంధంగా భావిస్తే, వారిని భార్యాభర్తలుగానే పరిగణించవచ్చని కేంద్రం తెలిపింది.

సామాజిక మార్పులను అధికారిక లెక్కల్లోకి తీసుకురావడంతో పాటు, ఈసారి జనగణనను పూర్తిగా డిజిటల్ మయం చేసేందుకు ప్రభుత్వం ఈ నిర్ణయాలు తీసుకుంది.
సహజీవనంపై ప్రభుత్వం ఏమందంటే?
జనాభా లెక్కల సేకరణకు సంబంధించి ప్రజల్లో ఉన్న అనుమానాలను నివృత్తి చేయడానికి ప్రభుత్వం 33 ప్రశ్నలతో కూడిన జాబితాను విడుదల చేసింది. ఇందులో లివ్-ఇన్ జంటల ప్రస్తావన వచ్చింది. "సహజీవనం చేసే జంటలను వివాహితులుగా గుర్తిస్తారా? ఒకవేళ వారు తమ బంధాన్ని స్థిరమైనదిగా భావిస్తే, వారిని భార్యాభర్తలుగానే లెక్కించాలి" అని అధికారిక పోర్టల్లో పేర్కొన్నారు.
ఈ నిర్ణయం వల్ల భవిష్యత్తులో దేశంలో మారుతున్న కుటుంబ వ్యవస్థల తీరును మరింత స్పష్టంగా అంచనా వేసే అవకాశం కలుగుతుంది. మారుతున్న కాలానికి అనుగుణంగా ప్రభుత్వ గణాంకాలు కూడా మారుతున్నాయని ఈ నిర్ణయం ద్వారా అర్థమవుతోంది.
డిజిటల్ పద్ధతిలో జనాభా లెక్కలు
2027 జనగణనలో దేశ చరిత్రలోనే తొలిసారిగా పౌరులు తమ వివరాలను స్వయంగా ఆన్లైన్లో నమోదు చేసుకునే (Self-Enumeration) అవకాశాన్ని కల్పిస్తున్నారు. మొదటి దశ జనాభా లెక్కల సేకరణ ప్రారంభానికి 15 రోజుల ముందు ఈ ఆన్లైన్ పోర్టల్ అందుబాటులో ఉంటుంది. ఆయా రాష్ట్రాల షెడ్యూల్ను బట్టి ఈ గడువు మారుతుంది.
ఈసారి జనగణన కోసం ఎన్యూమరేటర్లు మొబైల్ యాప్లను ఉపయోగిస్తారు. మ్యాపింగ్, ఇళ్ల జాబితా రూపకల్పన వంటి పనులన్నీ వెబ్ ఆధారిత వ్యవస్థల ద్వారానే సాగుతాయి. అయితే, ఈ ప్రక్రియలో ప్రజలు ఎలాంటి గుర్తింపు కార్డులు లేదా పత్రాలను అధికారులకు సమర్పించాల్సిన అవసరం లేదు.
మొదటి దశలో 33 ప్రశ్నలు
{{/usCountry}}ఈసారి జనగణన కోసం ఎన్యూమరేటర్లు మొబైల్ యాప్లను ఉపయోగిస్తారు. మ్యాపింగ్, ఇళ్ల జాబితా రూపకల్పన వంటి పనులన్నీ వెబ్ ఆధారిత వ్యవస్థల ద్వారానే సాగుతాయి. అయితే, ఈ ప్రక్రియలో ప్రజలు ఎలాంటి గుర్తింపు కార్డులు లేదా పత్రాలను అధికారులకు సమర్పించాల్సిన అవసరం లేదు.
మొదటి దశలో 33 ప్రశ్నలు
{{/usCountry}}జనగణనలో మొదటి దశ అయిన 'ఇళ్ల జాబితా, గృహ వసతుల గణన' 2026 ఏప్రిల్ 1 నుంచి ప్రారంభం కానుంది. ఇందుకోసం ప్రభుత్వం 33 ప్రశ్నలను ఖరారు చేసింది. ఇంటి నిర్మాణానికి వాడిన సామగ్రి, కుటుంబంలో ఎంతమంది సభ్యులు ఉన్నారు, ఎలాంటి వసతులు అందుబాటులో ఉన్నాయి, ఎలాంటి ఆహార ధాన్యాలు వాడుతున్నారు వంటి వివరాలను అధికారులు అడిగి తెలుసుకుంటారు.
అలాగే ఆ ఇంట్లో ఎంతమంది వివాహిత జంటలు నివసిస్తున్నారు, కుటుంబ పెద్ద పేరు, లింగం, సామాజిక వర్గం వంటి కీలక వివరాలను కూడా నమోదు చేస్తారు.
వివరాలన్నీ పరమ గోప్యం!
"జనాభా లెక్కల ప్రక్రియలో సేకరించే వ్యక్తిగత వివరాలన్నీ 1948 సెన్సస్ చట్టంలోని సెక్షన్ 15 ప్రకారం అత్యంత గోప్యంగా ఉంటాయి" అని రిజిస్ట్రార్ జనరల్, సెన్సస్ కమిషనర్ మృత్యుంజయ్ కుమార్ నారాయణన్ స్పష్టం చేశారు. "ఈ డేటాను సమాచార హక్కు చట్టం (RTI) కింద కూడా ఎవరూ పొందలేరు. వీటిని కోర్టులో సాక్ష్యంగా కూడా చూపించడానికి వీల్లేదు" అని ఆయన వివరించారు.
"దేశవ్యాప్తంగా జనాభా లెక్కల సేకరణ అనేది చాలా భారీ ప్రక్రియ. దీనిని రెండు దశల్లో పూర్తి చేస్తాం. ఈసారి సమాచార సేకరణ అంతా డిజిటల్ పద్ధతిలోనే సాగుతుంది" అని ఆయన తెలిపారు.
రెండు దశల్లో దేశవ్యాప్త ప్రక్రియ
2027 జనగణన రెండు దశల్లో సాగుతుంది. మొదటి దశలో ఇళ్ల వివరాలు, ఆస్తుల వివరాలను సేకరిస్తారు. రెండో దశలో జనాభా లెక్కలు, వారి ఆర్థిక, సామాజిక, సాంస్కృతిక స్థితిగతులు, వలసలు, సంతానోత్పత్తి వంటి వివరాలను సేకరిస్తారు.
"జనాభా లెక్కల సేకరణకు 2027 మార్చి 1 తెల్లవారుజామున 00:00 గంటలను ప్రామాణిక సమయంగా పరిగణిస్తాం" అని నారాయణన్ పేర్కొన్నారు. రెండో దశలోనే కుల గణన కూడా చేపట్టనున్నట్లు ఆయన వెల్లడించారు. ఈ భారీ క్రతువు కోసం ప్రభుత్వం రూ.11,718.24 కోట్ల బడ్జెట్ను కేటాయించింది. దేశంలోని పలు భాషల్లో ఈ ప్రక్రియ సాగనుంది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)
సహజీవనం చేసే జంటలను జనగణనలో ఎలా పరిగణిస్తారు?
సహజీవనం చేసే జంటలు తమ బంధాన్ని స్థిరమైనదిగా భావిస్తే, వారిని వివాహితులుగానే గుర్తిస్తారు.
డిజిటల్ జనగణనలో ప్రజలు పత్రాలు సమర్పించాలా?
లేదు, ఈ ప్రక్రియలో ప్రజలు ఎలాంటి గుర్తింపు కార్డులు లేదా ఆధార పత్రాలను సమర్పించాల్సిన అవసరం లేదు.
2027 జనగణనలో కుల గణన ఉంటుందా?
అవును, జనాభా లెక్కల సేకరణలో భాగంగా రెండో దశలో కుల గణన చేపడతారు.