కొత్త ఆర్థిక సంవత్సరం ప్రారంభం కావడంతో దేశవ్యాప్తంగా లక్షలాది మంది ఉద్యోగుల జీతాల విషయంలో భారీ మార్పులు చోటుచేసుకోనున్నాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించిన కొత్త లేబర్ కోడ్స్ ఏప్రిల్ 1, 2026 నుంచి అమలులోకి వస్తుండటమే దీనికి ప్రధాన కారణం. ఈ సంస్కరణల వల్ల ఏప్రిల్ నెలలో మీ చేతికి అందే జీతం (Take-home Pay) గతంతో పోలిస్తే తక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉంది. అయితే, ఇది ఉద్యోగుల దీర్ఘకాలిక పొదుపును, సామాజిక భద్రతను మెరుగుపరచడానికి ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయం కావడం గమనార్హం.
గత ఏడాది నవంబర్లో కార్మిక, ఉపాధి మంత్రిత్వ శాఖ ప్రవేశపెట్టిన నాలుగు ప్రధాన లేబర్ కోడ్స్ ఇప్పుడు భారతదేశ జీతాల నిర్మాణానికి వెన్నెముకగా మారాయి. కాలం చెల్లిన అనేక చట్టాల స్థానంలో సరళమైన, ఏకీకృత వేతన చట్రాన్ని తీసుకురావడమే ఈ మార్పుల లక్ష్యం.
అసలు 50% నిబంధన ఏమిటి? జీతం ఎలా మారుతుంది?
కొత్త నిబంధనల ప్రకారం వేతనానికి (Wages) ఒక నిర్దిష్ట నిర్వచనాన్ని ఇచ్చారు. దీని ప్రకారం ఒక ఉద్యోగి మొత్తం జీతం (CTC)లో బేసిక్ పే (Basic Pay), కరువు భత్యం (DA), మరియు రిటెయినింగ్ అలవెన్స్ కలిసి కనీసం 50 శాతం ఉండాలి.
మిగిలిన సగం మొత్తంలో బోనస్లు, హెచ్ఆర్ఏ (HRA), ఓవర్టైమ్, ఇతర ప్రత్యేక అలవెన్సులను చేర్చవచ్చు. ఒకవేళ ఈ ఇతర అలవెన్సులు మొత్తం జీతంలో 50 శాతానికి మించి ఉంటే, ఆ అదనపు మొత్తాన్ని తిరిగి 'బేసిక్ వేతనం' కిందనే పరిగణిస్తారు. అంటే, గతంలో బేసిక్ పే తక్కువగా చూపిస్తూ ఇతర అలవెన్సులు ఎక్కువగా ఇచ్చే కంపెనీలు ఇప్పుడు తమ జీతాల నిర్మాణాన్ని మార్చుకోవాల్సి ఉంటుంది. బేసిక్ పే పెరగడం వల్ల దానిపై ఆధారపడి లెక్కించే పీఎఫ్ (EPF), గ్రాట్యుటీ వంటి మినహాయింపులు కూడా పెరుగుతాయి.
పీఎఫ్ (EPF) సహకారంపై ప్రభావం
కొత్త వేతన చట్రం వల్ల ఎంప్లాయీ ప్రావిడెంట్ ఫండ్ (EPF) విరాళాలు గణనీయంగా పెరిగే అవకాశం ఉందని నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. ఇప్పటి వరకు చాలా కంపెనీలు బేసిక్ వేతనాన్ని తక్కువగా ఉంచి, ఇతర భత్యాలను ఎక్కువగా ఇచ్చేవి. తద్వారా పీఎఫ్ కోత తక్కువగా ఉండేది. కానీ ఇప్పుడు బేసిక్ పే తప్పనిసరిగా 50 శాతం ఉండాలి కాబట్టి, దానిపై 12 శాతం చొప్పున జరిగే పీఎఫ్ కోత పెరుగుతుంది.
{{/usCountry}}కొత్త వేతన చట్రం వల్ల ఎంప్లాయీ ప్రావిడెంట్ ఫండ్ (EPF) విరాళాలు గణనీయంగా పెరిగే అవకాశం ఉందని నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. ఇప్పటి వరకు చాలా కంపెనీలు బేసిక్ వేతనాన్ని తక్కువగా ఉంచి, ఇతర భత్యాలను ఎక్కువగా ఇచ్చేవి. తద్వారా పీఎఫ్ కోత తక్కువగా ఉండేది. కానీ ఇప్పుడు బేసిక్ పే తప్పనిసరిగా 50 శాతం ఉండాలి కాబట్టి, దానిపై 12 శాతం చొప్పున జరిగే పీఎఫ్ కోత పెరుగుతుంది.
{{/usCountry}}"ఈ మార్పు వల్ల ఉద్యోగికి రిటైర్మెంట్ సమయంలో అందే ప్రయోజనాలు పెరుగుతాయి. అయితే కంపెనీల బ్యాలెన్స్ షీట్లపై ఇది కొంత భారాన్ని పెంచుతుంది. అలాగే నెలవారీ చేతికి అందే జీతం (Take-home pay) స్వల్పంగా తగ్గుతుంది," అని టీమ్లీజ్ రెగ్టెక్ సీఈఓ రిషి అగర్వాల్ వివరించారు. ప్రస్తుతం కంపెనీలు ఇప్పటికే బేసిక్ వేతనంపై 12 శాతం పీఎఫ్ చెల్లిస్తుంటే, వారి విషయంలో పెద్దగా మార్పు ఉండకపోవచ్చు.
గ్రాట్యుటీ నిబంధనలలో ఊరట
కొత్త లేబర్ కోడ్స్ కాంట్రాక్ట్, ఫిక్స్డ్ టర్మ్ ఉద్యోగులకు గొప్ప ఊరటనిచ్చాయి. గతంలో గ్రాట్యుటీ పొందాలంటే ఒకే సంస్థలో కనీసం ఐదేళ్లు పనిచేయాలనే నిబంధన ఉండేది. ఇప్పుడు ఆ పరిమితిని ఏడాదికి తగ్గించారు. అంటే ఏడాది పాటు నిరంతరంగా పనిచేసిన కాంట్రాక్ట్ ఉద్యోగులు కూడా గ్రాట్యుటీకి అర్హులవుతారు. అయితే శాశ్వత ఉద్యోగులకు (Permanent Employees) మాత్రం పాత ఐదేళ్ల నిబంధనే కొనసాగుతుంది.
గ్రాట్యుటీ లెక్కలు కూడా ఇప్పుడు మారనున్నాయి. గ్రాట్యుటీని చివరిగా తీసుకున్న జీతం (Last Drawn Wage), సర్వీస్ కాలం ఆధారంగా లెక్కిస్తారు. బేసిక్ పే పెరగడం వల్ల ఉద్యోగి సంస్థను విడిచి వెళ్ళేటప్పుడు అందే లంప్-సమ్ మొత్తం కూడా పెరుగుతుంది.
"గతంలో బేసిక్ పే 30 శాతంగా ఉన్న ఉద్యోగికి, ఇప్పుడు 50 శాతానికి పెరగడం వల్ల గ్రాట్యుటీ చెల్లింపులో దాదాపు 66 శాతం పెరుగుదల కనిపిస్తుంది" అని రిషి అగర్వాల్ తెలిపారు.
స్వల్పకాలంలో చేతికి వచ్చే జీతం తగ్గడం ఉద్యోగులకు కొంత ఇబ్బందిగా అనిపించినా, పదవీ విరమణ తర్వాత అందే సామాజిక భద్రత నిధులు భారీగా పెరగడం అనేది ఒక సానుకూల పరిణామం. ప్రస్తుత నగదు అవసరాలకు, భవిష్యత్తు భద్రతకు మధ్య ప్రభుత్వం వేసిన ఒక సమతుల్యపు అడుగు ఇది.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)
1. కొత్త నిబంధనల వల్ల నా జీతం నిజంగా తగ్గుతుందా?
మీ మొత్తం జీతం (CTC) మారదు. కానీ బేసిక్ పే పెరగడం వల్ల పీఎఫ్ కోత ఎక్కువగా ఉంటుంది, కాబట్టి మీ బ్యాంకు ఖాతాలో పడే నగదు (Take-home pay) కొంచెం తగ్గే అవకాశం ఉంది. అయితే మీ పీఎఫ్ ఖాతాలో పొదుపు మొత్తం పెరుగుతుంది.
2. 50% నిబంధన అంటే ఏమిటి?
మీ మొత్తం జీతంలో బేసిక్ పే, డీఏ కలిపి కనీసం 50 శాతం ఉండాలి. మిగిలిన 50 శాతంలో మాత్రమే హెచ్ఆర్ఏ, అలవెన్సులు ఉండాలి. ఒకవేళ అలవెన్సులు 50% దాటితే, ఆ అదనపు మొత్తాన్ని బేసిక్ పేగానే పరిగణించి పీఎఫ్ లెక్కిస్తారు.
3. గ్రాట్యుటీకి ఇప్పుడు ఏడాది పని చేస్తే సరిపోతుందా?
అవును, కానీ ఇది కేవలం కాంట్రాక్ట్, ఫిక్స్డ్ టర్మ్ ఉద్యోగులకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది. రెగ్యులర్ లేదా పర్మనెంట్ ఉద్యోగులు గ్రాట్యుటీ పొందాలంటే ఇప్పటికీ ఐదేళ్ల సర్వీస్ పూర్తి చేయాల్సి ఉంటుంది.
4. ఈ మార్పులు ఎప్పటి నుండి అమల్లోకి వచ్చాయి?
కొత్త లేబర్ కోడ్స్ అధికారికంగా ఏప్రిల్ 1, 2026 నుండి అమల్లోకి వచ్చాయి. గ్రాట్యుటీకి సంబంధించిన కొన్ని నిబంధనలు నవంబర్ 21, 2025 నుండి వర్తిస్తాయని ప్రభుత్వం క్లారిటీ ఇచ్చింది.